IV Areopag Pelpliński za nami

W mroźną sobotę 24 lutego 2018 r.w Bibliotece Diecezjalnej w Pelplinie odbył się IV Areopag Pelpliński. W stulecie odzyskania niepodległości dyskutowano na temat miłości do małych i wielkich ojczyzn. Konferencję otworzył Ks. Bp. Ryszard Kasyna, przypominający tak samo znaczenie areopagów pelplińskich, jak i naukę Kościoła Katolickiego w temacie patriotyzmu, przypominając tutaj dokument opracowany przez Konferencję Episkopatu Polski: „Chrześcijański kształt patriotyzmu”. Następnie głos zajął Prof. Edmund Wittbrodt, prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, który jednocześnie był moderatorem pierwszego z panelów. Profesor przypomniał rolę i zadania jakie stoją przed środowiskiem zrzeszonym w okresie setnych rocznic kolejnych ważnych wydarzeń z czasów powrotu Pomorza do Polski a także zwrócił uwagę na zakorzenienie lokalnych społeczności pomorskich w dziedzictwie i tożsamości narodowej naszego kraju.

W pierwszym panelu referaty wygłosiło dwóch prelegentów. Ks. prof. Mirosław Mróz mówił o filozoficznym ujęciu patriotyzmu w kontekście tożsamości narodowych i regionalnych. Zwracał zwłaszcza uwagę na różne rodzaje tożsamości i wymiar społeczny patriotyzmu, mówiąc m.in., że Ojczyznę tworzą nade wszystko ludzie, a dopiero w drugim rzędzie miejsca, krajobrazy, czy granice. Wątki te kontynuował dr Michał Kargul, który zastanawiał się nad nowoczesnymi formami patriotyzmu i miejscem w nim regionalnych patriotyzmów pomorskich. Wiceprezes ZKP w swoim wystąpieniu zwracał zwłaszcza uwagę na ewolucję samego rozumienia terminu patriotyzm w Polsce, w ostatnich wiekach, a także na trudności z podjęciem próby jakiegokolwiek wymiernego określenia stopnia, czy stanu postaw patriotycznych w danej społeczności. Dokładniej pochylając się nad przypadkami kociewskim i kaszubskim, przybliżył także zebranym korelacje między silnym poczuciem tożsamości regionalnej a narodowej, jakie wychodzą z badań socjologicznych. Na koniec tej części doktor Kargul przedstawił także zebranym najnowszy, jedenasty zeszyt „Tek Kociewskich”, który otrzymali wszyscy zainteresowani. Tą część spotkania moderował prof. Edmund Wittbrodt.

Po przerwie obiadowej w kolejnym panelu, który moderował ks. prof. Janusz Szulist, na którego barkach spoczywało naukowe kierownictwo całego spotkania, przedstawiono trzy wystąpienia. Ks. dr. hab. Wiesława Łużyńskiego mówił o rodzinie jako społeczności pośredniej, zwracając zwłaszcza uwagę na jej historyczną i współczesną rolę w transmisji tożsamości kulturowej, w tym narodowej i regionalnej. Ks. dr. Jarosława Lisica na temat wychowania do patriotyzmu w nauczaniu abp. Sławoja Leszka Głodzia w czasie jego służby jako Ordynariusza Polowego Wojska Polskiego, koncentrując się zwłaszcza na metodologii jego pracy wychowawczej w tym czasie i prezentując najważniejsze cele, które przyświecały jego nauczaniu. Na koniec tej części członek ZG ZKP Józefa Belgraua wygłosił wykład o edukacji regionalnej jako drodze do miłości małej ojczyzny, w którym koncentrował się zwłaszcza na kontekstach i roli nauki języka kaszubskiego w tej sferze

W ostatnim panelu również wystąpiło trzech prelegentów. Ks. dr. Ireneusza Smaglińskiego mówił o miłości ojczyzny jako wspólnoty naturalnej w nauczaniu św. Jana Pawła II do Polaków. Dyrektor diecezjalnego Radia Głos, zwrócił także mocno uwagę na przykłady patriotycznych i chrześcijańskich postaw w historii Polski, jakie stawiał rodakom za wzór Ojciec Święty. Areopag zamknęły dwa referaty biograficzne, przybliżające przykłady historycznych postaci, w których działalności wyraźnie widać połączenie narodowego i regionalnego patriotyzmu. W kolejnym wystąpieniu ks. dr. Wiesław Szuca o ks. Alfonsie Szulcu. Znany działacz społeczny i polityczny, przedwojenny senator, który został zamęczony przez Niemców w czasie II wojny światowej wydaje się być przykładem zaangażowanej, ale spokojnej pracy u podstaw, na rzecz małej i dużej ojczyzny.

Zgoła odmiennie rysuje się sylwetka ks. ppłk Józefa Wryczy, którą przedstawił w ostatnim wystąpieniu dr Krzysztof Korda. Równie zaangażowany, ale nie stroniący od działań zdecydowanych, czasem radykalnych, Józef Wrycza był jednocześnie prekursorem ważnych działań i zjawisk w ruchu regionalnym, które kultywowane są do dzisiaj. Ostatni panel moderował wiceprezes ZKP Łukasz Grzędzicki

W dwóch odsłonach dyskusji, jakie toczono po wystąpieniach głos zabierali, poza prelegentami także m.in. Edmund Wittbrodt, Jan Kulas, Kazimierz Formela, czy ks. Eugeniusz Filipski. W jej trakcie zastanawiano się nad stosunkiem patriotyzmu do nacjonalizmu, dyskutowano nad sposobami przeciwstawiania się agresji i zły emocjom wynikającym z nadmiernego koncentrowania się na własnej tożsamości oraz nad rolą szkoły i edukacji w wychowaniu do patriotyzmu. Zwracano tez uwagę na obchody stulecia niepodległości, podkreślając pomorską specyfikę i zapowiadając wydarzenia i działania, jakie będą w regionie podejmowane z tej okazji.